Tuesday, February 17, 2026

పూర్ణబోధోఽహమ్

 


శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర సరస్వతి విరచితమైన పూర్ణబోధోఽహమ్ కీర్తన అద్వైత వేదాంత సారాన్ని అత్యంత సులభంగా, మనోహరంగా వివరిస్తుంది. ఈ కీర్తన యొక్క ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 18. 02. 2026


కీర్తన: పూర్ణబోధోఽహమ్

  • రాగం: కళ్యాణి

  • తాళం: ఆది తాళం


పల్లవి

పూర్ణబోధోఽహమ్ - సదానంద - పూర్ణబోధోఽహమ్

ప్రతిపదార్థం:

  • పూర్ణ: పరిపూర్ణమైన / అంతటా నిండిన

  • బోధః: జ్ఞాన స్వరూపుడను (తెలివి రూపం)

  • అహమ్: నేను

  • సదానంద: ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవాడిని

తాత్పర్యం:

నాకు పరిపూర్ణమైన ఆత్మజ్ఞానం ఉదయించినది. నిరంతర ఆనందమయమైన, ఎల్లెడలా నిండి ఉన్న ఆ పరిపూర్ణ జ్ఞాన స్వరూపాన్ని నేనే.


చరణం - 1

వర్ణాశ్రమాచారకర్మాతిదూరోఽహమ్ |

స్వర్ణవదఖిలవికారగతోఽహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • వర్ణ: బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ మొదలైన కుల విభజనలు

  • ఆశ్రమ: బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ మొదలైన జీవన దశలు

  • ఆచార: ఆయా వర్ణాలకు నిర్దేశించిన సంప్రదాయాలు

  • కర్మ: శాస్త్రోక్తమైన పనులు

  • అతిదూరః: వీటన్నింటికీ అతీతుడను (చాలా దూరంలో ఉన్నవాడిని)

  • స్వర్ణవత్: బంగారము వలె

  • అఖిల: సమస్తమైన

  • వికారగతః: మార్పులలో (రూపాలలో) ఉన్నవాడిని

తాత్పర్యం:

బ్రాహ్మణాది వర్ణములు గానీ, ఆయా వర్ణాలకు శాస్త్రం విధించిన ఆచార వ్యవహారాలు గానీ నాకు లేవు. నేను వీటన్నింటికీ అతీతుడను. బంగారం ఏ విధంగానైతే కడియాలు, కుండలాలు వంటి వివిధ ఆభరణాలుగా (వికారాలుగా) మారినా, మూలంలో అది బంగారమే అయి ఉంటుందో, అలాగే ఈ జగత్తులోని అనేక రూపాలలో కనిపిస్తున్నది నేనే.


విశేషాలు 

1. అద్వైత స్థితి (నేనే అది)

ఈ కీర్తనలో సదాశివ బ్రహ్మేంద్రులు "అహమ్ బ్రహ్మాస్మి" (నేనే బ్రహ్మమును) అనే వేదాంత సూత్రాన్ని ప్రతిపాదించారు. జ్ఞానం కలగడం అంటే ఏదో కొత్త విషయాన్ని నేర్చుకోవడం కాదు, తాను ఇప్పటికే పరిపూర్ణమైన ఆనంద స్వరూపుడనని గుర్తించడం.

2. సామాజిక అతీత స్థితి

"వర్ణాశ్రమాచారకర్మాతిదూరోఽహమ్" - సాధారణంగా మనిషి తనను తాను ఒక కులానికో, ఒక వయసుకో (ఆశ్రమం) పరిమితం చేసుకుంటాడు. కానీ ఆత్మకు కులం లేదు, వయసు లేదు. జ్ఞాని అయినవాడు దేహ ధర్మాలకు అతీతంగా ఆలోచిస్తాడని ఇక్కడ అర్థం.

3. బంగారపు ఉదాహరణ (వివర్తవాదం)

బంగారం ఉదాహరణ ద్వారా ఒక గొప్ప సత్యాన్ని వివరించారు. నగలు వేరైనా బంగారం ఒకటే. అలాగే మనుషులు, జంతువులు, ప్రకృతి ఇలా బాహ్య రూపాలు (వికారాలు) వేరైనా, వాటన్నింటిలో అంతర్లీనంగా ఉన్న చైతన్యం (ఆత్మ) ఒక్కటే.

4. నిరంతర ఆనందం

లోకంలో ఆనందం వస్తువుల వల్ల కలుగుతుంది, కాబట్టి అది తాత్కాలికం. కానీ ఇక్కడ చెప్పబడిన 'సదానంద' స్థితి ఆత్మ సంబంధమైనది. ఇది ఎప్పటికీ తగ్గదు, పెరగదు. అది "పూర్ణం" అంటే నిండుగా ఉంటుంది.

చరణం - 2

ప్రత్యగాత్మాహం ప్రవితతసత్యఘనోఽహమ్ | శ్రుత్యంతశతకోటిప్రకటితబ్రహ్మాహమ్ | నిత్యోఽహమభయోఽహమద్వితీయోఽహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • ప్రత్యగాత్మా: అన్నింటికీ లోపలి వాడైన ఆత్మను.

  • ప్రవితత: అనంతముగా విస్తరించి ఉన్న.

  • సత్యఘనః: సత్యము యొక్క ఘనీభూత స్వరూపము.

  • శ్రుత్యంత: ఉపనిషత్తులు (వేదాంతము).

  • శతకోటి: వందల కోట్లు (అనేకమైనవి).

  • ప్రకటిత: బోధించబడిన.

  • బ్రహ్మ: పరబ్రహ్మమును.

  • నిత్యః: ఎప్పుడూ ఉండేవాడను (వినాశనం లేనివాడను).

  • అభయః: భయము లేనివాడను.

  • అద్వితీయః: రెండోవాడు లేనివాడను (ఒక్కడినే).

తాత్పర్యం: నేను అన్నింటికంటే లోపల ఉండే ఆత్మ స్వరూపాన్ని. అనంతంగా విస్తరించి, మార్పు లేని సత్యఘన స్వరూపాన్ని నేనే. అనేక ఉపనిషత్తులు ఏ పరబ్రహ్మము గురించి చాటి చెబుతున్నాయో, ఆ బ్రహ్మమును నేనే. నాకు పుట్టుక, చావు లేవు కావున నేను నిత్యుడను; రెండో వస్తువు లేనందున నేను అభయుడను మరియు అద్వితీయుడను.


చరణం - 3

సాక్షిమాత్రోఽహమ్ ప్రగలితపక్షపాతోఽహమ్ | మోక్షస్వరూపోఽహమోంకారగమ్యోఽహమ్ | సూక్ష్మోఽహమనఘోఽహమద్భుతాత్మాహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • సాక్షిమాత్రః: కేవలము చూచేవాడను (సాక్షిని).

  • ప్రగలిత: తొలగిపోయిన.

  • పక్షపాతః: పక్షపాత బుద్ధి.

  • మోక్షస్వరూపః: విముక్తి స్వరూపుడను.

  • ఓంకారగమ్యః: ఓంకార నాదం ద్వారా చేరదగిన వాడను.

  • సూక్ష్మః: ఇంద్రియాలకు అందని అతి సూక్ష్మమైన వాడను.

  • అనఘః: పాపము లేనివాడను (నిర్మలుడను).

  • అద్భుతాత్మా: ఆశ్చర్యకరమైన ఆత్మ స్వరూపుడను.

తాత్పర్యం: నేను కేవలం సాక్షిని మాత్రమే. లోపల, బయట ఏం జరుగుతున్నా వాటితో నాకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. నాలో పక్షపాతం లేదు. శుభం జరగాలని గానీ, అశుభం పోవాలని గానీ నేను ఆరాటపడను. నేనే మోక్ష స్వరూపాన్ని, ఓంకారార్థాన్ని, పరమ అద్భుతమైన ఆత్మను.


విశేషాలు 

1. అంతరాత్మ స్థితి (ప్రత్యగాత్మ)

శరీరము కంటే ఇంద్రియములు, ఇంద్రియముల కంటే మనస్సు, మనస్సు కంటే బుద్ధి లోపలివి. వీటన్నింటికీ అత్యంత లోపల ఉండి, అన్నింటినీ గమనించే శక్తే 'ప్రత్యగాత్మ'. అదే నేను అని యోగి ప్రకటిస్తున్నారు.

2. సత్యము అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా నిజం చెప్పడాన్ని సత్యం అంటాం. కానీ వేదాంతంలో సత్యము అంటే "త్రికాలబాధ్యము". అంటే సృష్టికి ముందు, సృష్టి ఉన్నప్పుడు, ప్రళయం తర్వాత కూడా ఏ మార్పు లేకుండా ఏది ఉంటుందో అదే సత్యం. ఆ సత్యమే బ్రహ్మము.

3. భయ రాహిత్యం (అభయం)

లోకంలో భయం ఎప్పుడు కలుగుతుంది? మనకంటే వేరైన రెండో వ్యక్తి లేదా వస్తువు ఉన్నప్పుడే భయం పుడుతుంది ("ద్వితీయాద్వై భయం భవతి"). కానీ సర్వము నేనే అయినప్పుడు, రెండో వస్తువే లేనప్పుడు ఇక భయం ఎక్కడిది? అందుకే ఆత్మజ్ఞాని అభయుడు.

4. సాక్షి భావం

దీనిని ఒక చక్కని ఉదాహరణతో తాత్పర్యంలో వివరించారు: ఇద్దరు వ్యక్తులు వెలుగులో వాదించుకుంటున్నారు అనుకుందాం. ఆ వెలుగు వారి వాదనతో సంబంధం లేకుండా కేవలం సాక్షిగా ఉంటుంది. అలాగే మన దేహము, మనస్సు చేసే పనులకు, లోకంలో జరిగే మార్పులకు ఆత్మ కేవలం సాక్షి మాత్రమే. దానికి ఏ పక్షపాతము ఉండదు.

చరణం - 4

స్వప్రకాశోఽహమ్ విభురహమ్ నిష్ప్రపంచోఽహమ్ | అప్రమేయోఽహమచలోఽహమకలోఽహమ్ | నిష్ప్రతర్క్యాభిన్నైకరసోఽహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • స్వప్రకాశః: స్వయముగా ప్రకాశించేవాడను

  • విభుః: అంతటా వ్యాపించినవాడను

  • నిష్ప్రపంచః: ప్రపంచము లేనివాడను

  • అప్రమేయః: కొలవడానికి సాధ్యము కానివాడను

  • అచలః: కదలిక లేనివాడను

  • అకలః: అవయవాలు లేదా భాగాలు లేనివాడను

  • నిష్ప్రతర్క్య: తర్కమునకు అందనివాడను

తాత్పర్యం: నేను స్వయంప్రకాశ స్వరూపుడను. నా యందు ప్రపంచం లేదు, అంతా నేనే అయి ఉన్నాను. నన్ను ఇంత అని కొలవడం సాధ్యం కాదు. దేహానికి చలనం ఉంటుంది కానీ బ్రహ్మమునకు చలనం లేదు, కావున నేను అచలుడను. నా రూపం తర్కానికి అందనిది, ఖండాలు లేని అఖండ రస స్వరూపం నేనే.


చరణం - 5

అజనిర్మమోఽహమ్ బుధజనభజనీయోఽహమ్ | అజరోఽహమమరోఽహమమృతస్వరూపోఽహమ్ | నిజపూర్ణమహిమని నిహిత మహితోఽహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • అజః: పుట్టుక లేనివాడను

  • నిర్మమః: మమకారం లేనివాడను

  • బుధజన భజనీయః: జ్ఞానులచే కొలవబడేవాడను

  • అజరః: ముసలితనం లేనివాడను

  • అమరః: మరణం లేనివాడను

  • అమృతస్వరూపః: అమృతత్త్వమే రూపముగా కలవాడను

తాత్పర్యం: నేను అజుడను (పుట్టుక లేనివాడిని) మరియు మమకారం లేనివాడిని. జ్ఞానులైన వారు ఏ పరబ్రహ్మమును ధ్యానిస్తారో ఆ బ్రహ్మము నేనే. నాకు ముసలితనం, చావు లేవు. నేను నా యొక్క అనంతమైన స్వమహిమ యందే సుప్రతిష్ఠితుడనై ఉన్నాను.


చరణం - 6

నిరవయవోఽహమ్ నిరుపమనిష్కలంకో౽హం  | పరమశివేన్ద్రశ్రీగురుసోమసముదిత | నిరవధినిర్వాణశుభసాగరోఽహమ్ ||

ప్రతిపదార్థం:

  • నిరవయవః: అవయవ విభాగాలు లేనివాడను

  • నిరుపమ: సాటి లేనివాడను

  • నిష్కలంకః: కలంకము లేనివాడను

  • శ్రీగురు సోమ సముదిత: చంద్రుని వంటి గురువుల వల్ల ప్రకాశించిన

  • నిరవధి నిర్వాణ శుభ సాగరః: అపారమైన మోక్షానంద సముద్రము

తాత్పర్యం: నా యందు ఏ విధమైన అవయవ విభాగాలు లేవు, నాకు సాటి వచ్చే వారు ఎవరూ లేరు. పరమశివేంద్రులు అనే నా గురువులు చంద్రుని వలె వెలువరించిన ఆ బ్రహ్మానంద సముద్రాన్ని నేనే. నేను జ్ఞానమయుడను, ఆనందమయుడను; 'బ్రహ్మైవాహమ్' (నేనే బ్రహ్మమును).


విశేషాలు

1. త్రికాలబాధ్యమైన సత్యము

'సత్యము' అంటే కేవలం నిజం చెప్పడం కాదు. సృష్టి, స్థితి, లయ కాలాల్లో ఏ మార్పుకూ లోనుకాకుండా ఏది ఉంటుందో అదే వేదాంతపరమైన సత్యం. అదే బ్రహ్మము.

2. అద్వితీయ స్థితి

"ద్వితీయాద్వై భయం భవతి" - అంటే రెండో వస్తువు ఉన్నప్పుడే భయం కలుగుతుంది. కానీ జ్ఞానికి అంతా తానై కనిపించినప్పుడు, భయపడటానికి వేరే వస్తువు ఉండదు. అందుకే అతను అభయుడు, అద్వితీయుడు.

3. సాక్షి భావం & పక్షపాత రాహిత్యం

ఆత్మ సాక్షి మాత్రుడే. లోకంలో జనం దేనిని సుఖమని గానీ, దుఃఖమని గానీ భావించినా, సాక్షిగా ఉన్న ఆత్మకు వాటితో సంబంధం లేదు. అందుకే జ్ఞానిలో పక్షపాతం, ఆరాటం ఉండవు.

4. గురు కృప

సదాశివ బ్రహ్మేంద్రులు తమ గురువైన పరమశివేంద్రులను 'చంద్రునితో' పోల్చారు. చంద్రుని కిరణాలు ఎంత చల్లగా ఉంటాయో, గురువు బోధనలు కూడా అంతటి శాంతిని, మోక్షానందాన్ని ప్రసాదిస్తాయని దీని అంతరార్థం.


No comments:

Post a Comment

జయ తుంగతరంగే

  శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర సరస్వతి స్వామి వారు రచించిన "జయ తుంగతరంగే" కీర్తనకు సమగ్రమైన ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు   2...