Thursday, January 29, 2026

భజరే గోపాలం

 


పరమహంస శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర సరస్వతి వారు రచించిన  "భజరే గోపాలం" కీర్తన లోని ప్రతి చరణానికి  తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 

భజరే గోపాలం - ( కల్యాణి రాగం - ఆదితాళం)

పల్లవి:

భజరే గోపాలం - మానస! భజరే గోపాలమ్.

  • తాత్పర్యం: ఓ మనసా! గోపాలుని సేవించుము. ఆ పరమాత్మను నిరంతరం స్మరించుము.


1వ చరణం:

భజ గోపాలం భజిత కుచేలం త్రిజగన్మూలం దితిసుతకాలమ్ ॥

  • తాత్పర్యం: కుచేలుడి వంటి భక్తులచే కొలవబడేవాడు, మూడు లోకాలకు మూలకారణమైనవాడు మరియు రాక్షసులకు కాలయముడి వంటివాడైన ఆ గోపాలుని భజించు.

  • విశేషం: ఇక్కడ భగవంతుడు భక్తసులభుడని (కుచేలుని వృత్తాంతం), అలాగే దుష్టశిక్షకుడని (దితిసుతకాలం) కవి వర్ణించారు.


2వ చరణం:

ఆగమసారం యోగవిచారం భోగశరీరం భువనాధారమ్ ॥

  • తాత్పర్యం: వేదాల యొక్క అంతిమ సారము, యోగుల ఆలోచనల్లో (ధ్యానంలో) నిలిచేవాడు, సకల భోగములకు నిలయమైన దివ్య శరీరం కలవాడు మరియు ఈ విశ్వానికి ఆధారభూతుడైన వానిని సేవించు.

  • విశేషం: గోపాలుడు కేవలం ఒక వ్యక్తి కాదు, ఆయన వేదసారమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపమని, యోగ సాధన ద్వారా పొందవలసిన లక్ష్యమని ఇక్కడ స్పష్టమవుతోంది.


3వ చరణం:

కదనకఠోరం కలుషవిదూరం మదనకుమారం మధుసంహారమ్ ॥

  • తాత్పర్యం: యుద్ధరంగంలో శత్రువులకు అత్యంత కఠినమైనవాడు, పాపాలను దరిచేరనీయని వాడు, మన్మథునికి తండ్రి అయినవాడు (సౌందర్యరాశి) మరియు మధు అనే రాక్షసుని సంహరించిన వానిని భజించు.

  • విశేషం: భగవంతుని వీరత్వం (కదనకఠోరం) మరియు ఆకర్షణీయమైన రూపం (మదనకుమారం) రెండింటినీ ఈ చరణం వర్ణిస్తుంది.


4వ చరణం:

నతమందారం నందకిశోరం హతచాణూరం హంసవిహారమ్ ॥

  • తాత్పర్యం: నమస్కరించిన భక్తులకు కోర్కెలు తీర్చే మందార వృక్షం వంటివాడు, నందుని కుమారుడు, చాణూర అనే మల్లుని హతమార్చినవాడు మరియు హంసల (జ్ఞానులైన పరమహంసల) హృదయాలలో విహరించే వానిని భజించు.

  • విశేషం: ఇక్కడ 'హంస' అంటే సదాశివ బ్రహ్మేంద్రుల గురువులైన శ్రీ పరమశివేంద్ర సరస్వతి అని కూడా అర్థం. అంటే గురువుగారి హృదయంలో కొలువై ఉన్నవాడని భక్తుడి ఆత్మీయ భావన.


ఈ కీర్తన సారాంశం ఏమిటంటే, గోపాలుడు భక్తులకు కల్పవృక్షం, దుష్టులకు కాలయముడు, మరియు జ్ఞానులకు ఆత్మస్వరూపుడు.


No comments:

Post a Comment

జయ తుంగతరంగే

  శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర సరస్వతి స్వామి వారు రచించిన "జయ తుంగతరంగే" కీర్తనకు సమగ్రమైన ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు   2...