శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర సరస్వతి విరచించిన తద్వజ్జీవత్వమ్
కీర్తన అద్వైత వేదాంత సారాన్ని ఎంతో సులభమైన దృష్టాంతాలతో (ఉదాహరణలతో) బోధిస్తుంది. దీని ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 17 . 02. 2026
కీర్తన: తద్వజ్జీవత్వమ్
రాగం: నవరోజ్
తాళం: ఆది తాళం
పల్లవి
తద్వజ్జీవత్వమ్
బ్రహ్మణి - తద్వజ్జీవత్వమ్.
ప్రతిపదార్థం:
బ్రహ్మణి: పరబ్రహ్మమునందు (నిరాకార, నిర్గుణ పరమాత్మ యందు)
తద్వత్: ఆ విధముగానే (కింద చెప్పబోయే దృష్టాంతాల వలె)
జీవత్వమ్: జీవుడు అనే భావన కలిగున్నది.
తాత్పర్యం:
బ్రహ్మము కంటే వేరైనది ఏదీ లేదు. పరబ్రహ్మమునందు జీవ భావము అనేది కేవలం ఒక భ్రాంతి (అపోహ) మాత్రమే. అద్దంలో కనిపించే ప్రతిబింబం అద్దం కంటే వేరు కానట్టే, బ్రహ్మమునందు జీవభావం కూడా అట్టిదే అని గ్రహించాలి.
విశేషం:
ఇక్కడ 'జీవుడు' అంటే మనం అనుకునే అహంకారం లేదా వ్యక్తిత్వం. అది నిజానికి పరమాత్మ స్వరూపమే కానీ, మాయ వల్ల వేరుగా కనిపిస్తోంది.
1వ చరణం
యద్యత్తోయే చంద్రద్విత్వమ్
యద్యన్ముకురే ప్రతిబింబత్వమ్ || తద్వత్ ||
ప్రతిపదార్థం:
యత్ యత్: ఏ విధముగానైతే
తోయే: నీటి యందు
చంద్ర ద్విత్వమ్: చంద్రుడు ఇద్దరుగా (రెండవ చంద్రునిగా) కనిపిస్తాడో
ముకురే: అద్దము నందు
ప్రతిబింబత్వమ్: ప్రతిబింబము కనిపిస్తుందో..
తద్వత్: అలాగే (బ్రహ్మమునందు జీవత్వము ఉంటుంది).
తాత్పర్యం:
నీటిలో చూసినప్పుడు ఒకే చంద్రుడు ఇద్దరు చంద్రులుగా దోచడం లేదా? అలాగని నిజంగా ఇద్దరు చంద్రులు ఉన్నారా? లేరు. అలాగే అద్దంలో ప్రతిబింబం కనిపిస్తుంది కానీ, ఆ ప్రతిబింబం ఉన్న చోటు కూడా అద్దమే! అది అద్దము కంటే వేరైనది కాదు. అలాగే పరబ్రహ్మమునందు జీవ భావన కూడా అట్టిదే. బ్రహ్మము కంటే వేరుగా జీవుడు అసలు లేనే లేడు.
విశేషం:
ప్రతిబింబ వాదం: వేదాంతంలో ఇది చాలా ప్రసిద్ధమైనది. నీరు (ఉపాధి) కదిలితే చంద్రుడు కదులుతున్నట్టు కనిపిస్తాడు, కానీ ఆకాశంలోని చంద్రుడు స్థిరంగా ఉంటాడు. అలాగే మనస్సు అనే ఉపాధి వల్ల ఆత్మకు జీవత్వం ఆపాదించబడుతోంది.
2వ చరణం
స్థాణౌ యద్యన్నరరూపత్వమ్
భానుకరే యద్యత్తోయత్వమ్ || తద్వత్ ||
ప్రతిపదార్థం:
స్థాణౌ: మద్దు (మొండి చెట్టు) నందు
నరరూపత్వమ్: మనిషి ఆకారం కనిపిస్తుందో
భానుకరే: సూర్య కిరణాల యందు (ఎండమావులలో)
తోయత్వమ్: నీటి భావన (జలము) కలుగుతుందో..
తద్వత్: అలాగే (బ్రహ్మమునందు జీవత్వము భ్రాంతి చేత కలుగుతోంది).
తాత్పర్యం:
చీకటిలో ఒక మొండి చెట్టును చూసి భ్రాంతి వల్ల దొంగ అని ఎలాగైతే భ్రమపడతామో, ఎండమావులలో సూర్యకిరణాలను చూసి నీరు అని ఎలాగైతే మోసపోతామో, అదే విధంగా పరబ్రహ్మమునందు ఈ 'జీవుడు' అనే భావన కూడా కేవలం భ్రాంతి (అజ్ఞానం) వల్లనే జనిస్తోంది.
విశేషం:
ఆరోప - అపవాదం: లేని వస్తువు ఉన్నట్లు కనిపించడాన్ని 'ఆరోపం' అంటారు. సత్యం తెలిసినప్పుడు ఆ భ్రమ తొలగిపోవడాన్ని 'అపవాదం' అంటారు. చెట్టు అని తెలిశాక దొంగ అనే భయం పోయినట్లు, బ్రహ్మ జ్ఞానం కలిగాక జీవభావం నశిస్తుంది.
3వ చరణం
శుక్తౌ యద్వద్రజతమయత్వమ్ రజ్జౌ యద్యత్ ఫణిదేహత్వమ్ || తద్వత్ ||
ప్రతిపదార్థం:
శుక్తౌ: ముత్యపు చిప్ప యందు
యత్ యత్: ఏ విధముగానైతే
రజతమయత్వమ్: వెండి నిండి యున్నట్లు (వెండి భావన) తోచునో
రజ్జౌ: తాడు యందు
ఫణిదేహత్వమ్: పాము శరీరము (సర్పము) భాసించునో
తద్వత్: ఆ విధముగానే (బ్రహ్మమునందు జీవత్వము కనిపిస్తుంది).
తాత్పర్యం:
ముత్యపు చిప్పను చూసి అది వెండి అని భ్రమపడటం, అలాగే తాడును చూసి అది పాము అని భయపడటం మనం చూస్తుంటాము. వాస్తవానికి అక్కడ వెండి కానీ, పాము కానీ లేవు. అదే విధంగా, పరబ్రహ్మము కంటే వేరేది ఏమీ లేనప్పటికీ, భ్రాంతి వల్ల జీవభావము తలెత్తుతున్నది.
విశేషం:
వేదాంతంలో దీనిని 'శుక్తి-రజత న్యాయం' మరియు 'రజ్జు-సర్ప భ్రాంతి' అంటారు. వస్తువు యొక్క నిజ స్వరూపం తెలియనప్పుడు మనస్సు దానిపై మరొక రూపాన్ని ఆపాదిస్తుంది. బ్రహ్మమును ఎరుగక పోవడమే ఈ జీవభావానికి కారణం.
4వ చరణం
పరమహంసగురుణాద్యయవిద్యా భణితాధికృతమాయావిద్యా || తద్వత్ ||
ప్రతిపదార్థం:
పరమహంస గురుణా: పరమహంసలైన గురువరేణ్యుల చేత
అద్య: ఇప్పుడు (లేక మొదటి నుండి ఉన్న)
అద్వయ విద్యా: రెండవది లేని (అద్వైత) బ్రహ్మవిద్య
భణిత: ప్రవచించబడినది/ఘోషించబడినది
అధికృత మాయావిద్యా: మాయను నిరసించేది, అవిద్యను నాశనం చేసేది.
తాత్పర్యం:
పరమహంసలైన గురువర్యులు మాయను తొలగించేది, అవిద్యను (అజ్ఞానాన్ని) నాశనం చేసేది అయిన ఈ అద్వయ బ్రహ్మవిద్యను లోకానికి ప్రవచించారు, ఘోషించారు. పరబ్రహ్మమునందు కనిపించే ఈ జీవభావం కేవలం భ్రాంతి మూలమేనని వారు స్పష్టం చేశారు.
విశేషం:
గురువు యొక్క ఉపదేశం లేకుండా ఈ మాయాజాలాన్ని దాటడం సాధ్యం కాదు. 'అద్వయ విద్యా' అంటే జీవుడు, దేవుడు వేరు కాదనే జ్ఞానం. ఇది అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించే సూర్యకాంతి వంటిది.
ముగింపు:
సదాశివ బ్రహ్మేంద్రులు ఈ కీర్తన ద్వారా జగత్తు మిథ్య అని, బ్రహ్మమే సత్యమని చాలా సరళంగా బోధించారు.
No comments:
Post a Comment